| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 836 |
| تعداد مقالات | 8,048 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,029,944 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,757,149 |
تحلیل آیکونولوژیک قالیچه تصویری عصر قاجار محفوظ در موزه فرش تهران | ||
| مطالعات هنرهای تجسمی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jart.2026.53470.1090 | ||
| نویسندگان | ||
| ساحل عرفان منش* 1؛ بهاره براتی2 | ||
| 1دانشگاه حضرت معصومه، گروه هنر، دانشکده علوم انسانی و هنر | ||
| 2استادیار گروه هنر، دانشکده علوم انسانی و هنر و ، دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی قالیچهای تصویری از دوره قاجار، نگهداریشده در موزه فرش ایران، میپردازد که پیشتر بهعنوان بازنماییِ صحنههای زورخانه و حمام و مرتبط با شاهنامه تفسیر شده بود. با تحلیل نشانههای کلامی، ساختار روایی و مقایسه تصویری مشخص گردیده این قالیچه بازنمایی روایات اسکندرنامه نقالی است. بنابراین این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است: روایات اسکندرنامه نقالی در قالیچه تصویری موزه فرش ایران چگونه بازتاب یافته و چه معانی ایدئولوژیکی از مفهوم «شهریاری» را در فضای قاجاری باز تولید میکند؟ هدف پژوهش، تحلیل این قالیچه بهمنزلة یک متن تصویری روایی و شناسایی سازوکارهای معناییِ بازنمایی اسکندر در آن است. با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از روش سهسطحی پانوفسکی (توصیف پدیداری، تحلیل آیکونوگرافی و تفسیر آیکونولوژیک)، و با مقایسه متقابل با منابع چاپسنگی و متون ادبی مرتبط، یافتهها نشان میدهد که این قالیچه نهتنها از تصاویر چاپسنگی اسکندرنامه ۱۲۷۳–۱۲۷۴ الهام گرفته، بلکه روایتی انتخابی و نمادین از اسکندر را ارائه میکند که در آن شخصیت او بهعنوان تجلیِ همزمانِ شهریاریِ مشروع، سلحشوریِ اسطورهای و باروریِ جهانآفرین بازنمایی شده است. این ترکیب، بازتولیدی فرهنگی از مفهوم «شاه» در دوره قاجار محسوب میشود که در آن اقتدار سیاسی، نظامی و زایشی در قالب یک نماد واحد تلفیق شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قالیچهی تصویری؛ دوره قاجار؛ اسکندرنامه نقالی؛ آیکونولوژی؛ شهریاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||