پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شماره‌ها | 871 |
| تعداد مقالات | 8,402 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,055,632 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,421,284 |
شناسایی و تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر زیست‌پذیری شهری پایدار برای سالمندان با رویکرد «گراندد تئوری» | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای | ||
| مقاله 1، دوره 16، شماره 60، مهر 1405، صفحه 1-26 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2026.54345.3329 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه ملک زاده کلیبر1؛ امید مبارکی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، ایران | ||
| 2دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه مراغه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر زیست‌پذیری شهری پایدار برای سالمندان در شهر تبریز و ارائة یک مدل بومی مبتنی بر داده‌های میدانی است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش «گراندد تئوری» انجامشد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ نفر از متخصصان و خبرگان حوزة برنامه‌ریزی و طراحی شهری، مدیریت شهری و خدمات سالمندی (اعضای هیئت علمی، مدیران و کارشناسان ارشد شهرداری تبریز، کارشناسان سازمان‌ها و نهادهای متولی امور سالمندان و خدمات اجتماعی در سطح شهر تبریز از جمله بهزیستی و علوم پزشکی گردآوری و با نمونه‌گیری هدفمند/نظری تا دستیابی به اشباع تکمیلگردید. تحلیل داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی براساس رویکرد استراوس و کوربین انجامگرفت. یافته‌ها نشانداد زیست‌پذیری شهری پایدار برای سالمندان، سازه‌ای چندبُعدی است و در قالب ۱۰ مقولة اصلی تبیینمی‌شود؛ از جمله دسترسی و تحرّک‌پذیری، کیفیت محیط کالبدی و فضاهای عمومی، خدمات سلامت و مراقبت، امنیت و ایمنی، شرایط اقتصادی-معیشتی، زمینه‌های فرهنگی-اجتماعی و حمایتی، ظرفیت نهادی و برنامه‌ریزی، سرمایه و ظرفیت‌های اجتماعی-مدنی، راهبردهای مداخله‌ای و پیامدهای فردی-اجتماعی-شهری. نتیجه‌گیری نشانمی‌دهد ارتقای زیست‌پذیری سالمندان، مستلزم مداخلات یکپارچة کالبدی، خدماتی و نهادی، تقویت مشارکت سالمندان و هماهنگی بین‌بخشی در مدیریت شهری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| زیست‌پذیری شهری؛ سالمندان؛ پایداری شهری؛ نظریة «داده‌بنیاد» | ||
| مراجع | ||
|
نظم فر، حسین؛ شیرنیا پاریجانی، امین؛ شکری فیروزجاه، پری؛ و حاتمی خانقاهی، توحید. (1402). ارزیابی شاخص‌های شهر دوستدار سالمند مطالعه موردی: مناطق شهر بابل، مجله آمایش جغرافیایی فضا، 13(1)، 39-56. https://doi.org/10.30488/gps.2022.340310.3533
شیرنیا پاریجانی، امین؛ نظم فر،حسین؛ شکری فیروزجاه، پری و حاتمی خانقاهی، توحید . (1401). ارزیابی زیست پذیری فضاهای شهری از منظر سالمندان با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری ( PLS ) مورد مطالعه : شهر بابل، برنامه ریزی توسعه کالبدی، 9(4)، 15-30. doi: 10.30473/psp.2023.61759.2542
References
Buffel, T., Handler, S., & Phillipson, C. (2018). Age-friendly cities and communities: A global perspective. Policy Press.
Chen, X., Lee, C., & Huang, H. (2022). Neighborhood built environment associated with cognition and dementia risk among older adults: A systematic literature review. Social Science & Medicine, 292, 114560. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.114560
Figueiredo, M., Eloy, S., & Marques, S. (2025). Age-friendly cities and active mobility: A thematic analysis based on immersive 360-degree video elicitation. Cities, 166, 106260. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.106260
Foglia, C., Parisi, M. L., & Pontarollo, N. (2023). Building (back) better cities for aged people in Europe. Cities, 141, 104479. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104479
Jian, I. Y., Mo, K. H., Ng, E., Chen, W., Jim, C. Y., & Woo, J. (2025). Age-friendly spatial design for residential neighbourhoods in a compact city: Participatory planning with older adults and stakeholders. Habitat International, 161, 103428. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2025.103428
Jiaxuan E,., Xia, B., Chen, Q., Buys, L., Susilawati, C., & Drogemuller, R. (2024). Impact of the built environment on ageing in place: A systematic overview of reviews. Buildings, 14(8), 2355. https://doi.org/10.3390/buildings14082355
Kim, K., Thomas, B D., & Burnette, D. (2022). Age-friendly communities and older adults’ health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 9292. https://doi.org/10.3390/ijerph19159292.Mouratidis, K. (2021). Urban planning and quality of life: A review of pathways linking the built environment to subjective well-being. Cities, 115, 103229. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103229. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103229.
Phillipson, C. (2020). Ageing and urban society: Growing old in the ‘Century of the City’. Routledge Handbook of Urban Studies, or similar urban ageing source. DOI:10.4135/9781446200933.n46
Ramaswami, A., Russell, A. G., Culligan, P. J., Sharma, K. R., & Kumar, E. (2020). Meta-principles for developing smart, sustainable, and healthy cities. Science, 352(6288), 940–943. https://doi.org/10.1126/science.aaf7160
Salmistu, S., & Kotval, Z. (2023). Spatial interventions and built environment features in developing age-friendly communities from the perspective of urban planning and design. Cities, 141, 104417. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104417
Schindler, M., & Dionisio, R. (2024). Planning for urban livability: Integrating socio-spatial indicators in city-making. Journal of Urban Technology, 31(3), 53–82. https://doi.org/10.1080/10630732.2024.2391889Shaheen, S., Finson, R., Bhattacharyya, A., & Jaffee, M. (2016). Moving toward a sustainable California: Exploring livability, accessibility, and prosperity. Transportation Sustainability Research Center (TSRC), University of California, Berkeley.
Statistical Center of Iran. (2022). National population and housing census results
United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. (2019). World population ageing 2019: Highlights. United Nations.
van Hoof, J., Kazak, J. K., Perek-Białas, J., & Peek, S. T. M. (2021). Ten questions concerning age-friendly cities and communities and the built environment. Building and Environment, 199, 107922. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.107922
World Health Organization. (2007). Global Age-friendly Cities: A Guide. WHO. https://extranet.who.int/agefriendlyworld/age-friendly-cities-framework/
World Health Organization. (2018). Ageing and health fact sheet. WHO. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
Xia, et al. (2024). The role of the built environment in supporting aging in place: Integrating age-friendly principles, community-based design and digital health technologies. Buildings, 14(8), 2355. https://doi.org/10.3390/buildings14082355 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 199 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 62 |
||