پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 830 |
| تعداد مقالات | 7,978 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,765,908 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,516,575 |
واکاوی عوامل اثرگذار بر خزش شهری در کلانشهر کرمانشاه (نمونۀ موردی: روستاهای درهدراز، نوکان، ده پهن، کرناچی) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 55، خرداد 1404، صفحه 59-90 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.49810.3234 | ||
| نویسندگان | ||
| مهسا شهبازی1؛ محمد اکبرپور* 2؛ سهیلا باختر3 | ||
| 1کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، ایران | ||
| 2استادیار ، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، ایران | ||
| 3پژوهشگر پسادکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه برنامهریزی روستایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در چند دهة اخیر خزش و توسعة فیزیکی بدون برنامة شهرها، پیامدهای مثبت و منفی بیشماری را بر سکونتگاههای پیراشهری تحمیل کرده است. در همین رابطه، پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل اثرگذار بر خزش شهری در کلانشهر کرمانشاه انجام شده است. این پژوهش، از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش در زمرة تحقیقات توصیفی- تحلیلی و پیمایشی میباشد و گردآوری اطلاعات به دو روش کتابخانهای و میدانی صورت گرفته است. جامعة آماری این پژوهش روستائیان (سرپرست خانوار) است. جامعة محلی دربرگیرندة چهارسکونتگاه روستایی درهدراز، نوکان، دهپهن وکرناچی در پیرامون کلانشهرکرمانشاه میباشد. جهت تعیین حجم نمونه از فرمول «کوکران» استفاده شد و حجم نمونه 370 نفر برآوردگردید. توزیع حجم نمونه در هر یک از روستاهای مورد مطالعه، براساس روش نمونهگیری سهمیهای بوده است. بهمنظور تحلیل دادهها از نرمافزار «spss» و «smart pls» و برای تجزیهوتحلیل فضایی از تکنیک «آنتروپی شانون» و «کوداس» استفاده شد. یافتههای حاصل از این پژوهش نشانداد؛ در بعد اقتصادی عامل وضعیت پسانداز بیشترین بار عاملی را داشت، در بعد اجتماعی عامل حس همبستگی اجتماعی با شهردارای بیشترین بار عاملی بود و در بعد محیطی عامل راه ارتباطی بیشترین بار عاملی را دارا بود. همچنین نتایج تکنیک «کوداس» نشانداد، تمام روستاها در سطوح متفاوتی تحت تأثیر خزش شهری قرار دارند. و از بین چهار روستای مورد مطالعه، روستای کرناچی بیشترین تأثیر را از خزش داشته و در رتبة اول قرار دارد. در رتبة دوم روستای نوکان، در رتبة سوم روستای درهدراز و در رتبة چهارم نیز روستای دهپهن قراردارد. نتایج نشانمیدهد افزایش جمعیت و پیشروی شهرها به سمت حاشیه بهعلت توسعة فیزیکی، سبب بلعیدن روستاهای پیراشهریگردیده و تأثیرات مثبت و منفی زیادی در ابعاد کالبدی-محیطی، اقتصادی و اجتماعی داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خزش شهری؛ الحاق روستاشهری؛ سکونتگاههای روستایی پیراشهری؛ شهرکرمانشاه | ||
| مراجع | ||
|
ایزدی خرامه، حسن، رکن الدین افتخاری، عبدالرضا.(1380). تحلیلی بر رویکردهای مکان یابی و توزیع خدمات در مناطق روستایی: بررسی تطبیقی رویکرد کارکردهای شهری در توسعه روستایی(ufro) و مدل های تخصیص مکانی(la). تحقیقات جغرافیایی، 16(3)، 30-66. https://www.sid.ir/paper/29877/fa
بیات، ناصر؛ پورغلامی سرودانی، محمدرضا؛ فدایی، هادی؛ اصانلو، علی (1400). بررسی نگرش شهروندان به اثرات خزش شهری، (مورد مطالعه: شهر دماوند)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، دوره 53، شماره دوم، صص 695-673. https://doi.org/10.22059/jhgr.2020.285523.1007975
تحویلداری، میثم؛ مولایی هشجین، نصراله؛ آمار، تیمور (1402). خزش شهری و تحولات فضاهای پیرامونی رضوانشهر، فصلنامه توسعه فضاهای پیراشهری، دوره پنجم، شماره اول، 148-129. https://doi.org/10.22034/jpusd.2023.360527.1229
جوزاک، علیرضا؛ لطفی، صدیقه؛ نیکپور، عامر (1401). تحلیل اثرات و پیامدهای الحاق روستا به شهر، (مورد مطالعه: روستاهای الحاقی به شهر آمل)، فصلنامه توسعه فضاهای پیراشهری، دوره چهارم، شماره اول، صص 46-25. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26764164.1401.4.1.2.3
خسروی، فرشاد؛ شمس، مجید؛ ملکحسینی، عباس (1399). تحلیل فضایی اثرات گسترش فیزیکی کلانشهرها بر روستاهای پیرامون (مطالعة موردی: کرمانشاه)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی، دوره نهم، شماره سیوشش، زمستان 1399، صص 39 ـ 52. https://journals.iau.ir/article_679252.html
سعیدی، عباس؛ رحمانی فضلی، عبدالرضا؛ احمدی، منیژه (1393). الحاق شهری سکونتگاههای روستایی پیرامون شهر زنجان(مورد مطالعه: روستاهای سایان و گاوازنگ)، مسکن و محیط روستا، شماره 145، صص. 16 ـ 3.http://jhre.ir/article-1-351-fa.html
شهودی، جلال؛ احمدزاده، حسن؛ ولیزاده، رضا (1403). تحلیل عوامل مؤثر بر الحاق روستاهای حریم کلانشهر تبریز، (مورد مطالعه: روستاهای دهستان آجیچای)، فصلنامه روستا و توسعه پایدار فضا، دوره پنجم، شماره اول، صص 150-130. https://doi.org/10.22077/vssd.2023.6372.1185
شیخبیگلو، رعنا، اکبریان رونیزی، سعیدرضا (1397). خزش شهری تحلیل اثرات و پیامدهای الحاق روستا به شهر از دیدگاه ساکنان (مطالعة موردی: روستاهای الحاقی به کلانشهر شیراز)، پژوهشهای جغرافیای انسانی، دوره 50، شماره3،صص 591-608.https://jhgr.ut.ac.ir/article_65074.html
طیبنیا، هادی؛ اکبرپور، محمد؛ برمیانی، صدیقه (1402). تحلیل پیامدهای خزش شهری و الحاق روستاها به شهر (مطالعة موردی: روستاهای پیراشهری کرمان)، جغرافیا و آمایش شهری منطقهای، سال 13، َشماره47، صص 147-182.https://gaij.usb.ac.ir/article_7674.html
فیروزنیا، قدیر، رکن الدین افتخاری، عبدالرضا؛ ولیخانی، عبدالرضا. (1390). پیامدهای گسترش ویلاسازی (خانه دوم) در نواحی روستایی: دهستان تاررود شهرستان دماوند، نشریه جغرافیا، سال 9، شماره 31، صص 170-149. https://www.magiran.com/p951521
قاسمی، محمد؛ نجفی، اسداله. (1399). تحلیل اثرات اقتصادی-اجتماعی کلانشهرها بر روستاهای پیرامون شهری از دیدگاه جوامع محلی، مطالعه موردی: روستای مهرآباد، شهرستان دماوند، مسکن و محیط روستا، دوره 39، شماره 172، صص 46-33. http://dx.doi.org/DOI:%2010.22034/39.172.33
قانعیفرد، مسعود؛ استعلاجی، علیرضا؛ کریمپور ریحان، مجید (1401). بررسی اثرات خزش شهری بر سکونتگاههای حریم کلانشهر تهران (مطالعة موردی: شهرستان اسلامشهر)، فصلنامه پژوهش و برنامهریزی شهری، دوره 13، شماره51، صص31-44.https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_5537.html
کریمزاده، حسین؛ سعدی، سیما (1399). واکاوی فرآیند خزش شهری و تأثیر آن در پسکرانههای روستایی پیرامون شهر مریوان، فصلنامه برنامهریزی منطقهای، دوره 10، شماره 39، صص 156-141.
کیانی، مریم؛ درویشی، یوسف (1398). تحلیل پایداری اقتصادی ـ اجتماعی نواحی روستایی پیراشهری (مورد مطالعه: شهرستان گمیشان)، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، سال هشتم، شماره سوم، پاییز 1398، صص 250 ـ 227. https://www.sid.ir/paper/524215/fa
محمدی، سعدی؛ امیریان، سهراب؛ حسینی، شرمین (1400). تحلیلی بر پیامدهای خزش شهری در توسعة سکونتگاههای روستایی پیرامون، (مورد مطالعه: روستاهای پیرامون شهر مریوان)، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقهای، سال 11، شماره 38، صص 30-1. https://doi.org/10.22111/gaij.2021.6030
محمدی، سعدی؛ مرادی، اسکندر؛ حسینی، شرمین (1399). شناسایی و تحلیل اثرات خزش شهری بر وضعیت توسعة نواحی روستایی پیرامون (مطالعة موردی: روستاهای پیرامون شهر مریوان)، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال20، شماره56،صص 74-55. https://jgs.khu.ac.ir/article-1-3005-fa.html
یوسفی، علی؛ ارغان، عباس؛ کامیابی، سعید (1399). عوامل و پیامدهای خزش شهری در نواحی پیراشهری (مورد مطالعه: شاهد شهر شهریار)، فصلنامه جغرافیا و برنامهریزی منطقهای، دوره 10، شماره 38، صص 654-635. https://www.jgeoqeshm.ir/article_109462.html
Arribas-Bel, D., Nijkamp, P., Scholten, H. (2011). Multidimensional urban sprawl in Europe: a self-organizing map approach. Comput. Environ. Urban Syst. 35 (4), 263–275. https://doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2010.10.002.
Badiua ,Irina, Iulia ,Năstasea. (2019). Methodological framework for urban sprawl control through sustainable planning of urban green infrastructure, Ecological Indicators , 2 (96), 67-78. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2017.10.054
Chen, Y., Rosa, d. l., Yue, w. (2025). Does urban sprawl lessen green space exposure? Evidence from Chinese cities, Journal of Landscape and Urban Planning, 257, 105319. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2025.105319
journal of Housing Kamila, A. and Pal, S. C.. (2015). Urban Growth Monitoring and Analysis of Environmental Impacts on Bandura-I and II Block using Landsat Data. International Journal of Advanced Remote Sensing and GIS, 4, PP: 965-975. http://dx.doi.org/10.23953/cloud.ijarsg.91
Li, s. Nadolniyak, D.(2013). Agricultural land development in lee country florida: Impacts of economic and natural risk factors in a coastal area, southern agricultural economics association. Annual meeting.2-5. http://dx.doi.org/10.22004/ag.econ.143087
Li, W., Zhou, W., Han, L., Qian, Y. (2019): Uneven urban-region sprawl of China’s megaregions and the spatial relevancy in a multi-scale approach. Ecological Indicators, 97, PP: 194-203. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2018.10.004
Lyu, Sh., Huang, y., Sun, t. (2025). Urban sprawl, public transportation efficiency and carbon emissions, Journal of Cleaner Production, 489, 144652. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.144652
Rojas C, Moniz, I., and Pino J., (2013): Understanding the urban sprawl in the mid-size Latin American cities through the urban form: Analysis of the Concepcion metropolitan area (Chile). Journal of Geographic Information System,5(3),PP: 219- 227. http://dx.doi.org/10.4236/jgis.2013.53021
saidi A, rahmani fazli A, ahmadi M. (2014). Annexation of Rural Settlements to Zanjan City Case study: Sayan and Gawazang Villages , Journal of Housing and Rural Environment. 33(145), 3-16. http://jhre.ir/article-1-351-fa.html
Shao, Z, sumari, N, S, Portnov, A, Ujoh, F, Musakwa, W, Mandela, P, J.(2021). Urban sprawl and its impact on sustainable urban development: a combination of remote sensing and social media data. Geo- spatial information science. 24(2). 241-255. https://doi.org/10.1080/10095020.2020.1787800
Silva, J. A., Correia, m. (2023). The main drivers of urban sprawl in Portuguese medium cities between 2001 &2011, Journal of Land Use Policy, 132, 106803. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106803
Tellier, l. n., Quesnel, f., Bur, j. (2024). Estimating urban sprawl standards by means of the Urban Metric System, Journal of Regional Science Policy & Practice, 11(16), 100131.https://doi.org/10.1016/j.rspp.2024.100131
Vaz, Eric and Nijkamp, Peter (2014), " Gravitational forces in the spatial impacts of urban sprawl: An investigation of the region of Veneto, Italy ", Habitat International (2014) 1-7. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2014.06.024
Wong, C, Qiao, M & Zheng, W, (2018), Dispersing, regulating and upgrading, Journal of urban villages in suburban Beijing, TPR, 89(6), 597-622. https://doi.org/10.3828/tpr2018.41.
Yasin, M. Y.; Yusoff, M. M.; Noor, N. M. M. (2019). Theories of Urban Sprawl, Proceeding of the 13th International Conference on Malaysia-Indonesia Relations (PAHMI), pp .259-262. http://dx.doi.org/10.2478/9783110680003-047
Yu, H., Zhu, Sh., Victor Li, J., Wang, L. (2024). Dynamics of urban sprawl: Deciphering the role of land prices and transportation costs in government-led urbanization, Journal of Urban Management, 13, 736–754. https://doi.org/10.1016/j.jum.2024.08.002 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 865 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 180 |
||